23 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik, sağlık sisteminde önemli bir dönüşümü beraberinde getirdi. Yeni düzenleme, 2 Haziran 2023 tarihli Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik‘i yürürlükten kaldırdı.
Bu yeni yönetmelik, sosyal hizmet ve sosyal çalışmacılar (sosyal hizmet uzmanları) açısından şu önemli düzenlemeleri, fırsatları ve sorumlulukları içeriyor:
Ekip İçinde Görev Alma İmkanı (İstihdam ve Kadro): Yönetmeliğin 21. maddesinin 7. fıkrasında, palyatif bakım servislerinde görev yapacak esas kadroya ek olarak, kurumun imkanları ve hasta ihtiyaçları doğrultusunda sosyal hizmet uzmanlarının da görevlendirilebileceği açıkça belirtiliyor. Bu durum meslek elemanları için yasal bir çalışma alanı tanıyor.
Bütüncül Bakım Yaklaşımı: Tanımlar kısmında (Madde 4) palyatif bakım; ağrı kontrolünün yanı sıra “psikososyal destek” içeren bütüncül bir yaklaşım olarak tanımlanıyor. Hastaların ve ailelerinin yaşadığı psikososyal sorunların tespiti ve çözümü, doğrudan sosyal çalışmacıların mesleki müdahale alanına giriyor.
İhmal ve İstismar Vakalarının Sosyal Hizmetlere Bildirilmesi: Yönetmeliğin 16. maddesinin 12. fıkrası eve giden ekibin ihmal, istismar, kimsesizlik veya bakım ihtiyacı tespit ettiğinde durumu tutanak altına alıp doğrudan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bu noktada sosyal çalışmacıların istihdamı ve çalıştırılması son derece önemli hale gelmektedir.
Vaka Yönlendirme Sorumluluğu: Sağlık bakanlığı ekiplerinin evde sağlık hizmeti kapsamına almadığı ancak evde bakım ve sosyal destek ihtiyacı olan kişilerin, ilgili diğer sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarına yönlendirilmesi süreci düzenleniyor (Madde 15/3).
Disiplinlerarası Koordinasyon: Kurulan Merkez Komisyonu (Madde 5) bünyesinde sadece Sağlık Bakanlığı değil, sosyal destek hizmeti veren diğer bakanlıkların (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi) temsilcilerinin de yer alacağı belirtiliyor. Bu durum, makro düzeyde sosyal hizmet politikalarının sağlık hizmetleriyle entegre yürütülmesini hedefliyor.
- Kronik Hastalık ve Yaşlılık Odaklı Değişim (Gerontolojik Sosyal Hizmet): Yönetmelik, evde sağlık hizmetinin tanımını (Madde 4/j) sadece yatağa bağımlı olanlarla sınırlamıyor; “yaşlılığı sebebiyle sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan” kişileri de kapsama alıyor. Ayrıca YAŞAM (Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri) ile entegrasyondan bahsediliyor. Türkiye’nin hızla yaşlanan nüfusu düşünüldüğünde, bu madde gerontolojik (yaşlılık) sosyal hizmet uzmanlığına olan kurumsal ihtiyacı artıracak niteliktedir.
- “Bakım Verenlerin” Desteklenmesi (Aile Odaklı Sosyal Hizmet): Palyatif bakım tanımında (Madde 4/p) ve yatış süreçlerinde (Madde 24/2), hizmetin sadece hastaya değil “hastanın ailesine” de verileceği, bakım verenin desteğinin değerlendirileceği ve refakatçi bulunmasının esas olduğu belirtiliyor. Terminal dönemdeki (son dönem) bir hastaya bakan aile üyelerinin tükenmişlik sendromu, yas süreci ve psikososyal kriz yönetimi, sosyal hizmetin en klasik aile odaklı müdahale alanlarından biridir.
- Uzaktan Sağlık Hizmeti ve Dijitalleşme (Erişilebilirlik): Yönetmelikte “Uzaktan Sağlık Hizmeti” ve dijital sistemlerin (ESYS, e-Nabız) entegrasyonu çok yoğun işlenmiş. Sosyal hizmetin temel ilkelerinden biri “hizmete erişilebilirlik”tir. Sosyal çalışmacılar, özellikle kırsalda yaşayan, teknolojiye erişimi kısıtlı veya okuryazarlığı düşük dezavantajlı hastaların bu dijital sağlık/bakım ağlarına entegre edilmesinde ve hak temelli savunuculuk yapılmasında köprü görevi görebilir.
Sonuç olarak; yeni yönetmelik sosyal çalışmacılara hem klinikte hem de sahada önemli kapılar aralıyor. Mesleki rollerimizin bu yönetmelik çerçevesinde pratik uygulamalara daha nitelikli bir biçimde yansıması için sosyal hizmet müfredatlarının ve uygulamalarının bu yönde kendisini geliştirmesi ve bilimsel bilgiyi çoğaltması önemlidir.
Yönetmeliğin tam metni için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/06/20260623-1.htm
Not: bu yazının hazırlanmasında yapay zeka araçlarından destek alınmıştır.